สสารมืด

ทีมนักดาราศาสตร์นานาชาติในโครงการความร่วมมือสำรวจพลังงานมืด (Dark Energy Survey – DES) เปิดตัวแผนที่แสดงตำแหน่งและความหนาแน่นของสสารมืด (Dark matter)ในกาแล็กซีทางช้างเผือกฉบับล่าสุด โดยเป็นแผนที่สสารมืดซึ่งครอบคลุมพื้นที่ของท้องฟ้าได้กว้างใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีมา

 

สสารมืดเป็นสิ่งที่เรามองไม่เห็นแต่ทราบว่ามีอยู่ โดยคิดเป็นองค์ประกอบราว 27% ของสสารและพลังงานทั้งหมดในเอกภพ ส่วนปริมาณของสสารมืดและพลังงานมืดรวมกัน คิดเป็น 95% ของสรรพสิ่งที่มีอยู่ทั้งหมดในจักรวาลนี้

 

สสารมืดมีบทบาทในการสร้างแรงโน้มถ่วงที่รวบรวมดวงดาวต่าง ๆ ให้อยู่ติดกันเป็นกลุ่มก้อนหรือดาราจักร รวมทั้งทำหน้าที่ยึดโยงโครงสร้างขนาดใหญ่ที่เรียกว่า “เส้นใยจักรวาล” (Cosmic web) ซึ่งเป็นโครงสร้างที่บรรดากระจุกดาราจักรแยกตัวจากที่ว่างในห้วงอวกาศ โดยเชื่อมต่อกันเป็นโครงข่ายคล้ายหยากไย่

 

แผนที่สสารมืดดังกล่าวจัดทำขึ้น โดยใช้ภาพที่บันทึกโดยกล้องโทรทรรศน์ในซีกโลกใต้ร่วมกับโปรแกรมปัญญาประดิษฐ์ (เอไอ) ตรวจสอบลักษณะของแสงที่เดินทางมายังโลกจากดาราจักร 100 ล้านแห่งในกาแล็กซีทางช้างเผือก ซึ่งการสำรวจทำแผนที่สสารมืดในครั้งนี้ ครอบคลุม 1 ใน 8 ส่วนของพื้นที่ท้องฟ้าทั้งหมดที่สามารถสังเกตเห็นได้จากบนโลก

Gravitational lens

หากปรากฏว่าแสงที่เดินทางมาเกิดการหักเหเบี่ยงเบนตามปรากฏการณ์เลนส์ความโน้มถ่วง (Gravitational lens) แสดงว่ามีวัตถุมวลมากที่มองไม่เห็นขวางกั้นอยู่ระหว่างลำแสงนั้นกับผู้สังเกตการณ์บนโลก ซึ่งน่าจะเป็นสสารมืดนั่นเอง

 

พื้นที่ซึ่งปรากฏเป็นจุดสีส้ม ม่วง น้ำเงิน และสีดำปะปนกัน คือบริเวณที่ได้สำรวจการกระจายตัวของสสารมืดในห้วงอวกาศไปแล้ว ซึ่งล้วนอยู่ภายในขอบเขตของกาแล็กซีทางช้างเผือกที่ปรากฏเป็นวงโค้งสีน้ำตาลอ่อนและสีขาวจาง ๆ

 

จุดสีส้มสว่างคือบริเวณที่มีสสารมืดอยู่หนาแน่นที่สุด จนเกิดการรวมตัวของกระจุกดาราจักรที่ส่องแสงเจิดจ้า ส่วนพื้นที่จุดสีดำที่มีอยู่ไม่น้อย คือช่องว่างในห้วงอวกาศ (Cosmic void) ที่แทบจะไม่มีสสารหรือพลังงานใด ๆ อยู่ในนั้นเลย

 

ที่มา   https://www.bbc.com/

 

ติดตาม ข่าวด่วนออนไลน์ ได้ที่เว็บไซต์ www.thairathdayonline.com

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *